Evropa po përjeton vit pas viti sezone gjithnjë e më të rënda zjarresh. Valët ekstreme të të nxehtit, thatësira e zgjatur dhe ndryshimet klimatike kanë bërë që zjarret të përhapen më shpejt, të zgjasin më shumë dhe të shkaktojnë dëme gjithnjë e më të mëdha.

Nga Portugalia në Greqi, nga Italia në Spanjë, mijëra hektarë pyje janë shkrumbuar, qindra banesa janë shkatërruar, biznese janë mbyllur, ndërsa turizmi si një nga sektorët më të rëndësishëm ekonomikë të vendeve mesdhetare ka pësuar goditje të forta.

Por mësimi më i rëndësishëm që po nxjerr sot Evropa nuk lidhet vetëm me mënyrën se si duhen shuar zjarret, por mbi të gjitha me mënyrën se si ato duhen parandaluar.
Mësimi i parë: Parandalimi kushton më pak se katastrofa.

Për shumë vite, shumica e vendeve investuan kryesisht në mjete për shuarjen e zjarreve: avionë, helikopterë, automjete zjarrfikëse dhe pajisje të specializuara.
Megjithatë, eksperienca tregoi se, kur një zjarr merr përmasa të mëdha, edhe teknologjia më moderne e ka të vështirë ta ndalojë.
Në Spanjë, ekspertët kanë ngritur vazhdimisht shqetësimin se pjesa më e madhe e fondeve shkon për luftimin e zjarreve, ndërsa shumë më pak investohet në pastrimin e pyjeve, krijimin e brezave mbrojtës, mirëmbajtjen e territorit dhe edukimin e qytetarëve.

Sot po forcohet bindja se fondet më të vlefshme janë ato që investohen për të parandaluar zjarrin, jo vetëm për ta fikur atë.
Një pyll i mirë menaxhuar, një zonë e pastruar nga bimësia e thatë dhe një komunitet i informuar mund të shmangin dëme shumë më të mëdha sesa çdo ndërhyrje emergjente.

Mësimi I dytë: Pasojat nuk ndalen vetëm te pylli

Kur digjet një pyll, nuk humbet vetëm një sipërfaqe e gjelbër por:
Rrezikohen jetët e njerëzve.
Digjen banesa dhe biznese.
Dëmtohen fermat dhe blegtoria.
Ndërpritet aktiviteti ekonomik.
Turistët largohen nga zonat e prekura.
Ekosistemet kanë nevojë për vite, madje dekada, për t’u rikuperuar.
Në fund, kostoja financiare është shumë më e madhe sesa investimi që do të ishte bërë për parandalimin.

Shqipëria përballet me të njëjtin rrezik

Edhe Shqipëria është pjesë e rajonit mesdhetar dhe po përjeton verë gjithnjë e më të nxehta e më të thata.
Çdo vit regjistrohen dhjetëra zjarre që prekin pyje, kullota, sipërfaqe bujqësore dhe, në disa raste, afrohen pranë zonave të banuara dhe destinacioneve turistike.
Për këtë arsye, parandalimi duhet të jetë prioritet kombëtar.
Kjo nënkupton:

* pastrimin periodik të pyjeve dhe zonave me bimësi të dendur;
* krijimin dhe mirëmbajtjen e brezave mbrojtës kundër zjarrit;
* monitorimin dhe zbulimin e hershëm të vatrave të zjarrit;
* edukimin e qytetarëve, fermerëve dhe turistëve;
* bashkëpunimin mes institucioneve, pushtetit vendor dhe komunitetit.

Një shkëndijë e vogël mund të kthehet brenda pak minutash në një katastrofë me pasoja të pallogaritshme.
Çfarë mund të bëjë secili prej nesh?

* Mos ndizni zjarr në ambiente të hapura gjatë periudhave me rrezik të lartë.
* Mos hidhni bishta cigaresh në natyrë.
* Pastroni barin dhe degët e thata rreth banesave, fermave dhe bizneseve.
* Raportoni menjëherë çdo vatër zjarri duke telefonuar 112.
* Respektoni udhëzimet e autoriteteve gjatë periudhave me rrezik të shtuar.

Parandalimi fillon nga sjellja e secilit.

Mos harroni: Sigurimet janë hallka që plotëson mbrojtjen
Të gjithë po e shohim që edhe kur merren të gjitha masat parandaluese, rreziku nuk mund të eliminohet plotësisht.
Pikërisht këtu fillon roli i sigurimeve.

Sigurimi i banesës, biznesit apo aseteve të tjera nuk e ndalon zjarrin, por ndihmon familjet dhe sipërmarrjet të rikuperohen financiarisht pas një ngjarjeje të rëndë.
Në një kohë kur ndryshimet klimatike po rrisin frekuencën dhe intensitetin e fatkeqësive natyrore, sigurimi nuk duhet parë si një shpenzim shtesë, por si një investim për sigurinë ekonomike të familjes dhe biznesit.

Përvoja evropiane na tregon qartë se nuk mjafton të kemi më shumë mjete për të fikur zjarret.
Duhet të ndërtojmë një kulturë të re, ku parandalimi, përgjegjësia qytetare, menaxhimi i territorit dhe sigurimet ecin së bashku.

Zjarri më i lirë për t’u shuar është ai që nuk ndizet kurrë. Dëmi më i lehtë për t’u përballuar është ai për të cilin je përgatitur.